དེ་ལ་འདིར་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྐོར་ལ་ཚིག་འགའ་འབྲི་བར་བྱའོ། འཕགས་པ་གནས་བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་བསྡུས་པ་ལས། ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་མདོ་ཕྲན་གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སིངྒལ་ཡི་ཡུལ་གྱི་པཱ་ལཱའི་ཡི་གེའི་ཐོག་གནས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཅིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། གནས་བརྟན་སྡེ་པའི་སྡེ་སྣོད་ཁྲོད་ཀྱི་གསུང་རབ་རིན་ཐང་བྲལ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པར་གྲགས། ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་དང༌། ཚིགས་བཅད་ཤོ་ལོ་ཀ་བཞི་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་བཞུགས་ཤིང་། དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་བརྙེས་ནས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པའི་བར་དུ་གནས་སྣ་ཚོགས་སུ་གང་ཟག་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་བདུན་ཙམ་ལ་གསུངས་པ་ཞིག་དང་། དེ་དག་ལ་དེ་འབྲེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རེ་རེ་ཡོད་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད། གནས་བརྟན་པ་དག་གི་སྡེ་སྣོད་ནི་སངས་རྒྱས་འདས་ནས་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་དང་བཅུ་གྲངས་ཙམ་ན་གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་པར་བཞེད་པས། ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་ཀྱང་སྐབས་དེ་ཤེད་ཅིག་ལ་པཱ་ལཱའི་སྐད་དུ་བྲིས་པ་མིན་ནམ་སྙམ།

ཤིང་རྟ།

ཤིང་རྟ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བཞིན། ། སོགས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རི་མོ།

ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་དུས་རབས་གསུམ་པའི་སྐབས་སུ་བསྒྱུར་བར་བཤད་ཅིང་། ཨིན་ཡིག་ཏུ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ལ་མཁས་པ་ Friedrich Max Müller (1823-1900) ལགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་འདུག ལར་ནས་ཀྱེ་མ་རིགས་པ་ཁོ་ནའི་ལམ་ནས་གཤེགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་སྟེ། ཁོང་ཚན་རིག་གི་སྐས་ལ་འཛེགས་པར་མ་ཟད། དེ་བསྐྱུར་ནས་ཕ་རོལ་རྒྱང་རིང་དུ་ཡང་བྱོན་པ་ཡིན་འདུག་ཅེས་གསུངས་པའང་ཕལ་ཆེར་འགྱུར་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བར་འདོད།  དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་དམན་གྱི་བསྟན་པ་དར་ཁྱབ་བྱུང་ཡོད་པའི་བྷར་མ་དང་ཀོམ་པོ་ཏི་ཡ་སོགས་ཀྱི་སྐད་དུའང་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་བསྒྱུར་ཡོད་པ་འདྲ། རང་རེའི་སྐད་དུ་སྒྱུར་པ་པོ་ནི་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་ཡིན་ལ། དམ་པ་ཁོང་ལྷོ་ཕྱོགས་སིངྒ་ལར་བཞུགས་སྐབས་གནས་བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངྷརྨ་པ་དའི་མདོ་ཕྲན་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་གཅེས་སྤྲས་གནང་གི་ཡོད་པར་དགོངས་ནས། ཁོང་གི་བླ་མ་གནས་བརྟན་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་[1]སྟེ་ངྷརྨྲནནྡའི་ཞབས་དྲུང་དུ་ཞུས་ཏེ། སིངྒལ་དཔལ་རལ་གྲིའི་རི་བོའི་དགོན་པ་རུ་མདོ་ཕྲན་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་བཞིན་པཱ་ལིའི་སྐད་ལས་བསྒྱུར་ཡོད་ཅིང་། ཕྱིས་སུ་ཝཱརཱཎསཱིའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་མོས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ཏེ་འབྲས་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ནས་པར་སྐྲུན་མཛད་འདུག

ཕྲན་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྐོར་གྱི་ཞུ་སྙིང་གཙོ་བོ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཉན་ཡོད་དུ་དགེ་སློང་མིག་སྐྱོང་ལ་གསུངས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། “ཆོས་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། །ཡིད་ནི་གཙོ་ཞིང་སྔོན་ལ་འགྲོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ནི་རབ་དྭངས་པས། །སྨྲས་སམ་ཡང་ན་བྱས་ཀྱང་རུང་། །དེ་ལ་དེ་ཡིས་བདེ་བ་འཐོབ། །གྲིབ་མ་ཡོལ་བར་མི་འགྱུར་བཞིན། །” [2] ཡང་། “ཆོས་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། །ཡིད་ནི་གཙོ་ཞིང་སྔོན་ལ་འགྲོ། །གལ་ཏེ་གདུག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི། །སྨྲས་སམ་ཡང་ན་བྱས་ཀྱང་རུང་། །དེ་ལ་དེ་ཡིས་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ། །ཤིང་རྟ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བཞིན། །” [3] ཞེས་གསལ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། མཉན་ཡོད་ནི་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པས་བདུལ་བཏུལ་བའི་གནས་དང་། སྟོན་པའི་བཞུགས་གནས་ཀུན་གྱི་ནང་ནས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཟེར། ད་དུང་མཆོག་ཟུང་གཉིས། འཁོར་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག འོད་སྲུང་། འཆར་ར་རྟ་ཐུལ་ལ་སོགས་སྟོན་པའི་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ཞེས་གྲགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་གནས་འདིར་ཡུན་རིང་བཞུགས་པར་གྲགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད།

ཕྲན་གྱིས་གོང་དུ་དྲངས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཉན་ཡོད་དུ་དགེ་སློང་མིག་སྐྱོང་ལ་གསུངས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་གཞན་གྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་མེད་སྐོར་བརྩད་གཅོད་བྱེད་སྐབས། སྡེ་དགེ་བཀའ་འགྱུར་ལས། “ཆོས་རྣམས་སྔོན་དུ་ཡིད་འགྲོ་ཡིད་གཙོ་ཡིན། །ཡིད་མགྱོགས་རབ་ཏུ་སྡང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི། །སྨྲས་སམ་བྱས་ན་དེ་ནས་ སྡུག་བསྔལ་དེ། ། འཐོབ་འགྱུར་འཁོར་ལོ་འཕྱན་པས་མགོ་བོ་བཅད །” [4] ཅེས་བཞུགས་པ་མཇལ་བྱུང་ལ།  སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་བཅད་འདི་གསུངས་དོན་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡོད་པ་འདི་ལྟར། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་དུ་བཞུགས་སྐབས། རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སྤྲང་པོ་གཉིས་ཤིག་དགེ་འདུན་ལ་གདུགས་ཚོད་གསོལ་པའི་སར་སློང་དུ་སོང་བ་ལ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུས་དུས་མ་ཤེས་ནས་དེ་དང་པོར་སློང་བར་བརྩམས་པ་ལས་ཅི་ཡང་མ་ཐོབ་ལ། རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་བུ་དེས་དུས་སུ་ཕྱིན་པས་མང་དུ་ཐོབ་བོ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་ཁྲོས་ཏེ། ཁོ་བོ་ལ་དབང་ཡོད་ན་འདི་རྣམས་ཀྱི་མགོ་བོ་དྲུང་ནས་གཅོད་པ་ཞིག་ཅེས་ཟེར་ལ། རྒྱལ་རིགས་ན་རེ། ཁོ་བོ་ལ་དབང་ཡོད་ན། སངས་རྒྱས་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ལ་ཞལ་ཟས་རོ་བརྒྱ་པས་སྟོབ་པ་ཞིག་ཅེས་ཟེར་བ་ལས། མཉན་ཡོད་ན་བྲམ་ཟེའི་བུ་དེ་ཤིང་དྲུང་ཞིག་ཏུ་ཉལ་བ་ལ་ཤིང་རྟ་འཁྱམས་པོའི་འཁོར་ལོས་དེའི་མགོ་བཅད་པར་བརྟེན།   སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚུལ་དེར་དགོངས་ནས་གོང་གི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་གསུངས་པ་ཞིག་རེད་འདུག

གྲིབ་མ།

གྲིབ་མ་ཡོལ་བར་མི་འགྱུར་བཞིན། ། སོགས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རི་མོ།

དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་“ཆོས་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། །ཡིད་ནི་གཙོ་ཞིང་སྔོན་ལ་འགྲོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ནི་རབ་དྭངས་པས། །སྨྲས་སམ་ཡང་ན་བྱས་ཀྱང་རུང་། །དེ་ལ་དེ་ཡིས་བདེ་བ་འཐོབ། །གྲིབ་མ་ཡོལ་བར་མི་འགྱུར་བཞིན། །”[5] ཞེས་གསུངས་དགོས་དོན་ལའང་བཀའ་འགྱུར་དུ་“དེའི་ཚེ་ཚོང་དཔོན་གཅིག་བུ་མེད་པར་ཤི་བ་ལས། ཚོང་པ་རྣམས་བགྲོས་ནས་གང་སུ་ཞིག་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་ཞིག་ཚོང་དཔོན་དུ་བཀུར་རོ་ཞེས་བརྟགས་པ་ན། སྔར་གྱི་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ཁྱེའུ་དེ་ཤིང་དྲུང་ཞིག་ཏུ་ཉལ་བ་ལ་ཤིང་གཞན་རྣམས་ཀྱི་གྲིབ་མ་འཕོས་ཀྱང་དེ་མ་འཕོས་ཏེ། བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པར་རིག་ནས་ཚོང་དཔོན་ཆེན་པོར་དབང་བསྐུར་ཏེ་འབྱོར་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས། སངས་རྒྱས་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ལ་གདུགས་སྣ་རི་གསོལ་ཞིང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཆོས་བསྟན་པས་བདེན་པ་མཐོང་ངོ་།” ཞེས་གསལ་བ་དང་། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་ཚིགས་བཅད་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་མགོ་མཇུག་ལྡོག་འདུག་སྟེ། གོང་གི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཀའ་བསྩལ་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་མཇལ་ན། ཆོས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་ལའང་སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམ་ཞིག་ཡོད་པར་སྣང་། དེ་ནས་བཀའ་འགྱུར་དུ་བཞུགས་པའི་ཚིགས་བཅད་འདི་གཉིས་རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་གསུང་འབུམ་[6]དུ་གསལ་བ་དང་། ཇོ་ནང་རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་གསུང་འབུམ་[7]དུའང་ཚིགས་བཅད་སྔ་མ་དེ་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དུ་དྲངས་འདུག

དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་མིག་སྐྱོང་ལ་གསུངས་པར་བཞེད་ཅིང་། བཀའ་འགྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་བསྩལ་སྐབས་ཀུན་དགའ་བོ་ཁོང་གི་སྐུ་གམ་དུ་ཡོད་པ་ལས་དགེ་སློང་མིག་སྐྱོང་ཞུ་བ་ཞིག་བཞུགས་པ་མི་གསལ། དེ་ནས་སྡེ་དགེ་བཀའ་འགྱུར་དུ་གསལ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྔ་མ་དང་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་ཚིགས་བཅད་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་འགྱུར་ཧ་ལམ་མི་འདྲ་བ་མེད་མོད། ཚིགས་བཅད་ཕྱི་མའི་ཚིག་རྐང་མཐའ་མ་སྟེ་ “འཐོབ་འགྱུར་འཁོར་ལོ་འཕྱན་པས་མགོ་བོ་བཅད། །”ཞེས་པར་དགེ་ཆོས་ཀྱི་འགྱུར་དུ་“ཤིང་རྟ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བཞིན། །”ཞེས་གསལ་བས་འགྱུར་མི་འདྲ་བར་སྣང་། དེ་ལ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་ཕྲན་གྱིས་་Friedrich Max Müller ལགས་ཀྱིས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ལས་ཐད་ཀར་དུ་ཨིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་འགྱུར་ལ་མཇལ་སྐབས། ཨིན་འགྱུར་དེའི་ནང་དུ་“ཤིང་རྟ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བཞིན།”ཞེས་གསལ་བ་ལས་”འཐོབ་འགྱུར་འཁོར་ལོ་འཕྱན་པས་མགོ་བོ་བཅད། །”ཅེས་པ་མི་གསལ་བར་བརྟེན། ཕྲན་གྱིས་གཤམ་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མ་ཡིག་[8]དང་། ཨིན་འགྱུར[9]། རྒྱ་འགྱུར་[10]གསུམ་ཟུར་ལྟ་བྱེད་པར་ཕན་པར་སྙམ་ནས་ལྷན་གཅིག་ཏུ་བཀོད་ཡོད།

མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་མ་རྩོམ་དང་མཐུན་པར་མ་ཟད། ཨིན་འགྱུར་དང་། རྒྱ་འགྱུར་མ་སོགས་ལའང་མཐུན་ཤོས་ཆེ་བར་གྲགས་མོད། བཀའ་འགྱུར་དུ་བཞུགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་“འཐོབ་འགྱུར་འཁོར་ལོ་འཕྱན་པས་མགོ་བོ་བཅད། །”ཅེས་པ་མ་རྩོམ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་སྙམ་ལ། ཡང་ན་“་”འཐོབ་འགྱུར་འཁོར་ལོ་འཕྱན་པས་མགོ་བོ་བཅད། །”དང་“ཤིང་རྟ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བཞིན། །”གཉིས་གོ་བ་གཅིག་མཚུངས་སུ་ལེན་དགོས་པ་ཡིན་ནམ། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་“བལ་ཐོགས་ཀྱི་སྤང་ལྟུང་སྐབས་དྲུག་སྡེ་བལ་ཡུལ་དུ་སོང་ཞེས་རང་རེའི་འདུལ་བར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ལ། འདི་དག་ནི་ལུང་ན་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་སོང་བྱ་བ་ཙམ་ལས་མེད། དེ་བཞིན་འཆར་ཀ་དམར་པོ་གནས་ངན་ལེན་སྤྱོད་པ་ཞིག་དང་། འཆར་ཀ་ནག་པོ་ཕྱིས་དགྲ་བཅོམ་འཐོབ་པ་གཉིས་བཤད་དེ། རང་རེའི་ལུང་ན་མི་གསལ་ཅིང་། མི་མཐུན། འཕགས་སྐྱེས་པོ་མིང་ཆེན་གྱི་ཁྱིམ་དུ་སོང་བའི་ཤུལ་དུ་ཁྱིམ་ཆུས་བཀྲུས་པའི་སྙིང་ནད་ཀྱིས་ཤཱཀྱ་རྣམས་བསད་ཅིང་། རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ཀྱིས་དྲངས་ཏེ་དམྱལ་བར་སོང་ཟེར་ཏེ། འདི་ཡང་ཅུང་མི་མཐུན། དེ་བཞིན་གཅུང་དགའ་བོ་སུནྡརི་ཆུང་མར་བླངས་ནས་སྐལ་བ་ཆད་པར་དགོངས་ཏེ། བག་སྟོན་གྱི་ཉིན་ཁོ་ན་ལ་རབ་ཏུ་ཕྱུངས་ཟེར་ཏེ། རང་རེ་ལ་མི་གསལ་ཅིང་། ལག་རྒྱུད་འགྲོ་གནས་ལ་གཏམ་རྒྱུད་དེ་སྦྱར། གྲགས་འཛིན་མ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་དགྲ་བཅོམ་པ་བརྙེས་པ་དེ་ཡང་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་དག་ན་མེད་པ་སྙམ་”[11]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བཀའ་འགྱུར་དུ་བཞུགས་པའི་ཚིག་རྐང་འདི་མ་དག་པ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་ཐེག་ཆེན་དང་ཐེག་དམན་གྱི་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞིག་ཡིན་ནམ། གང་ལྟར་ཡང་། ཉེ་ཆར་ཕྲན་བུས་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་མཇལ་སྐབས་ཚིག་རྐང་འདིའི་འགྱུར་འདི་ལ་དོགས་པ་ཞིག་བྱུང་འཕྲལ་ཚིག་ཕྲེང་འདི་དག་ཐད་ཀར་དུ་ཐལ་བས། རྩོམ་ཐུང་འདིའི་ནང་དུ་མ་དག་པའམ་ཡང་ན་འགལ་འཛོལ་མཆིས་ཚེ་མཐོལ་ལོ་བཤགས་སོ་ཞེས་ཞུའོ།

སྤྱི་ལོ་༢༠༡༥ལོའི་ཟླ་༩པའི་ཚེས་༣༠ཉིན།

मनो पुब्बङ्गमा धम्मा मनो सेट्ठा मनोमया।

मनसा चे पदुट्ठेन भासति वा करोति वा।

ततो नं दुक्खमन्वेति चक्क,व वहतो पदं।।1

मनो पुब्बङ्गमा धम्मा मनो सेट्ठा मनोमया।

मनसा चे पसन्नेन भासति वा करोति वा।

ततो नं सुखमन्वेति छाया,व अनपायिनी।।२

 

All that we are is the result of what we have thought:

it is founded on our thoughts, it is made up of our thoughts.

If a man speaks or acts with an evil thought,

pain follows him,

as the wheel follows the foot of the ox that draws the carriage.

All that we are is the result of what we have thought:

it is founded on our thoughts;

it is made up of our thoughts.

If a man speaks or acts with a pure thought, happiness follows him,

like a shadow that never leaves him.

 

諸法心先導,心主心所作,
若以意惡行,惡語惡身行,
則苦必隨彼,如輪隨獸足。

諸法心先導,心主心所作,
若以意善行,善語善身行,
則樂必隨彼,如影隨身形。

 

[1] མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་“ ང་ལ་བླ་མ་གནས་བརྟན་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ཞིག་ཡོད་པ། ཁོང་དགོངས་ལོ་ཤིན་ཏུ་བགྲེས་པས་ཁོང་གིས་ཀྱང་བྱིས་པའི་ཚེ་དགེ་སློང་མཇལ་བར་འདུག”ཅེས་གསུངས་པས། ངྷརྨྲནནྡ་ནི་བོད་སྐད་དུ་བླ་མ་གནས་བརྟན་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ཡིན་པར་སྙམ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ། དེབ་གཉིས་པ། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1994 ལོར། ཤོག་གྲངས 69

[2] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ། དེབ་གཉིས་པ། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1994 ལོར། ཤོག་གྲངས 193

[3] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ། དེབ་གཉིས་པ། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1994 ལོར། ཤོག་གྲངས 193

[4] སྡེ་དགེ་པར་ཁང་། ཤིང་དཔར།  འདུལ་བ་ཁ་བཞུགས་སོ།

[5] སྡེ་དགེ་པར་ཁང་། ཤིང་དཔར།  འདུལ་བ་ཁ་བཞུགས་སོ།

[6] རྒྱལ་དབང་དང་པོ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱི་གསུང་འབུམ་བཞུགས་སོ།  སེར་གཙུག་ནང་བསྟན་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་བསྡུ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་། གངས་ཅན་ཁྱད་ནོར་དཔེ་ཚོགས། 2011 ལོར། ཤོག་གྲངས 639

[7] ཇོ་ནང་རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་གསུང་འབུམ་དཔེ་བསྡུར་མ། དཔལ་བརྩེགས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་བསྒྲིགས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2008 ལོར། ཤོག་གྲངས 270

[8] http://dawashonu.blogspot.fr/2011/08/blog-post_04.html ཟླ་བ་གཞོན་ནུ་ལགས་ཀྱི་ཟིན་དེབ་ལས་བཤུས། ཕྲན་གྱིས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་མི་ཤེས་མོད། ཟླ་བ་གཞོན་ནུ་ལགས་ཀྱིས་“ཚིགས་བཅད་དང་བོར་ཤིང་རྟ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བཞིན་ཞེས་པ་དེ་མ་ཡིག་རང་གི་ཚིག་ངོས་ལྟར་ན་འཁོར་ལོ་རྐང་བའི་རྗེས་སུ་བཞིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡོད་ཅིང་། རྐང་བ་དེ་ཡང་ཤིང་རྟ་འཐེན་མཁན་གྱི་བ་གླང་གི་སུག་པར་གོ་དགོས་སོ།།चक्कཞེས་པ་འཁོར་ལོ་དང་पदं་ཞེས་པ་རྐང་བ་ལ་ཞེས་པ་སྟེ་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པའི་གཅིག་ཚིག་གི་རྐྱེན་དང་བཅས་པའོ།།”ཅེས་གསུངས་འདུག

[9] http://www.consciouslivingfoundation.org/ebooks/13/CLF-The_Dhammapada.pdf

[10] http://dawashonu.blogspot.fr/2011/08/blog-post_04.html ཟླ་བ་གཞོན་ནུ་ལགས་ཀྱི་ཟིན་དེབ་ལས་བཤུས།

[11] དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུང་རྩོམ། དེབ་གཉིས་པ། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1994 ལོར། ཤོག་གྲངས 193