ང་རང་ད་ལོ་ལོ་གྱ་བདུན་ལ་སོན་ཡོད་ཅིང་། ལོ་བདུན་ནས་དཔེ་ཀློག་གི་འགོ་བརྩམས་ཤིང་། ད་བར་ལོ་གྱ་བཅུ་ལྷག་བཀླགས་སོང་བ་རེད།  དུས་ཚོད་འདི་དག་གི་རིང་ལ་སྤྱིའི་ཆ་ནས་དཔེ་ཀློག་ཆད་མ་མྱོང་བས་འཚོ་བའི་རྒྱུན་བཟས་ལྟར་དུ་གྱུར་ཡོད། ངས་བཀླགས་མྱོང་བའི་དཔེ་ཆའི་ཁྲོད་དུ་རྩོམ་རིག ལོ་རྒྱུས། མཚན་ཉིད་སོགས་རིག་ཚན་དུ་མ་ཚུད་ཡོད། དེ་དག་ལས་ཀྱང་ང་རང་ཆེས་དགའ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་རིག་པའོ། ངས་རང་གི་འདས་ཟིན་པའི་དཔེ་ཀློག་གི་ཉམས་མྱོང་ལ་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཤིག་བགྱིས་ཚེ།  ༡ ལེགས་པ་བཀླག ༢ སྐད་ཆ་དགྲོལ། ༣ ནང་དོན་བླང་། ༤ གནས་ལུགས་གཟུང་བཅས་གནད་བཞིའོ།②

ཐོག་མ་གནད་དང་པོ་དེའི་སྐོར་ལ་རགས་ཙམ་གླེང་བར་བྱ་སྟེ། གནའ་དེང་ཕྱི་ནང་བའི་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་འཚོལ་སྡུད་དཔེ་ཆ་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། ས་གཞིའི་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ། འོན་ཏེ། མ་ཉམས་པའི་རིན་ཐང་ལྷག་ཏུ་མངའ་བ་ནི་ཉིན་མོའི་སྐར་ཚོགས་བཞིན་དུ་ཧ་ཅང་དཀོན། ང་ཚོས་འཇམ་གླིང་ཆེན་མོའི་བང་གི་དཔེ་ཆ་དག་ཐབས་གསུམ་ལ་དབྱེ་ནས་བཀླགས་ཆོག་སྟེ། ༡ཞིབ་ཏུ་ཀློག་པ། ༢ བམ་ཀློག ༣ དཔྱད་རིན་ཙམ་གྱི་ཆེད་ཀློག་པ་བཅས་སོ།③

དེ་གསུམ་ལས་དང་པོ་ཞིབ་ཀློག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནན་ཏན་གྱིས་དཔེ་ཆ་ཀློག་དགོས་པའི་ཚུལ་གླེང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡི་གེའི་འབྲུ་རེ་རེ་བཞིན་ཀློག་པ་དེའོ། གཉིས་པ་བམ་ཀློག་ནི་ནང་དོན་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་དུ་ཀློག་པ། སྤྱི་ཡོངས་རང་བཞིན་གྱིས་ཀློག་པ་དང་། གནད་གང་དེའི་ནང་དོན་རགས་ཙམ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། གསུམ་པ་ཞིབ་ཀློག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཡིག་འབྲུ་རེ་རེ་བཞིན་མིད་དགོས་པ་དང་། བརྗོད་པ་རེ་རེ་དང་གཤོག་ལྷེ་རེ་རེ་བཞིན་ཀློག་པ་ཆུང་། དེ་དང་འདྲ་བར་དཔེར་ན། ནམ་རྒྱུན་དུས་དེབ་དང་ཚགས་ཤོག་ཀློག་པའི་དུས་སྐབས་སུ་ལག་ཞོར་དུ་ཀློག་པ་བཞིན། ཁ་བྱང་ལ་ལྟོས་ནས་དོན་སྙིང་དང་དགའ་སྣང་ཆེ་བ་གཙིགས་སུ་འཇིན་ནས་ཀློག་པ་ལ་གོ་དགོས། གོ་ཐོས་ལ་ཀྲུང་གོར་ཐོག་མར་ཚགས་ཤོག་དར་བའི་དུས་ལ། མི་འགའ་རེས་ཚགས་ཤོག་འཁྱེར་ནས། ཆོས་ལྔ་གཞུང་བཞི།④ཀློག་པ་བཞིན་དུ་ཡིག་འབྲུ་རེ་རེ་བཞིན་བཀླགས་ཀྱིན་པའི་བཤད་སྲོལ་ཡོད་མོད། ཐབས་ཤེས་འདི་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་མུ་མཐུད་ཤེས་འཕེལ་གྱི་ལས་ལ་འཇུག་ན་ལས་གཞུག་ཚར་བར་དཀའོ། དེབ་མང་ཤས་ཤིག་གི་ངོས་ནས་གླེང་ན། ཚགས་ཤོག་སྟེང་གི་གསར་འགྱུར་བཞིན། འགའ་རེས་སྐབས་གཅིག་རང་བགྲོ་གླེང་ཚ་ཤོས་དང་། གང་ལྟར་དཔེ་ཆ་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་བཀླགས་རིན་ཡོད་པ་ཉུང་བར་མངའ། གཤམ་ནས་བཀླགས་རིན་ཡོད་པའི་དཔེ་ཆ་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་གླེང་བར་བྱའོ།

གང་འདྲ་བྱས་ཏེ་དེབ་ཆེ་ག་གེ་མོ་བཀླགས་རིན་ཡོད་པའི་གྲས་སུ་འཇུག་དགོས་སམ་ཞེ་ན། གནད་དོན་དེ་ལ་ཡིད་མུག་པའི་དགོས་པ་ཆུང་དེ། གནའ་ནས་ད་བར་དཔེ་ཆ་རྩེ་གྲས་ཀྱི་འོས་སྦྱོར་མཁན་ནི་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་དང་། ཁོ་ཚོས་དཔེ་ཆ་རྩེ་གྲས་དག་དུས་ཚོད་རིན་པོ་ཆེ་ལ་འོས་སྦྱོར་ཞུ་དང་ཞུ་མུས་ཡིན།⑤

དུས་ཚོད་ཀྱིས་ཁོ་ཚོའི་འོས་སྦྱོར་བཞིན་རིན་ཐང་མེད་པའི་དཔེ་ཆ་དག་ཕྱིར་འབུད་བྱེད་ཅིང་། རིན་ཐང་ཆེ་བའི་དཔེ་ཆ་དག་ཤུལ་དུ་འཇོག་ངེས། གནའ་ནས་རྒྱུན་དུ་འཛིན་པའི་དཔེ་ཆ་དག་མང་ཚོགས་ཀྱི་འོས་སྦྱོར་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞིང་། དུས་ཚོད་ཀྱིས་བདམས་ཀ་བརྒྱུད་འོང་བ་ཤ་སྟག་རེད། ང་ཚོས་གནའ་ནས་ད་བར་དུ་བརྒྱུད་པའི་དཔེ་ཆ་རྙིང་པ་དག་མཐོང་སྐབས་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་རིན་ཐང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། ང་ཚོའི་སེམས་དབུས་སུ་ངང་གིས་དོགས་པ་ཞིག་སྐྱེས་འོང་ཏེ། གནའ་མིས་བརྩམས་པའི་དཔེ་ཆ་ཕལ་ཆེ་བའི་སྤུས་ཀ་ཧ་ལས་པའི་མཐར་ཐུག་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་ཞིག་ལ་རག་ལུས་སམ།

དོན་དངོས་ཐོག་འདི་ལ་ཡ་མཚན་བྱ་རྒྱུའི་གནད་ཅི་ཡང་མེད་མོད། ཁོ་ཚོས་བཟོས་པའི་ཅ་ལག་མང་པོ་ཞིག་ལའང་ད་ལྟ་བའི་རིན་ཐུང་དབུལ། འོན་ཀྱང་རིན་ཐང་མེད་པའི་ཅ་དངོས་དེ་དག་སྔ་གཞུག་ཏུ་མང་ཚོགས་ཚོས་འོས་སྦྱོར་བྱས་མ་མྱོང་།    དུས་ཚོད་ཀྱི་ཚོད་བགམ་གྱི་དྲྭ་བས་སྙིང་པོ་མེད་པ་དག་བཙག་རྐྱེན། ལྷག་ཡོད་པ་རྣམ་ནི་རིན་ཐང་དང་བཙག་སོང་བ་ནི་བེད་མེད་ཅན་ཤ་སྟག་གོ

ད་ལྟ་ང་ཚོས་”བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན”དང་”གནའ་རབས་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན”⑥དུ་འབོད་པའི་དཔེ་ཆ་དག་ནི་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཚོད་བགམ་བརྒྱུད་ནས་ཤུལ་དུ་ལྷག་པ་ཤ་སྟག་རེད། དཔེ་ཆ་འདི་དག་ནི་ཞིབ་ཀློག་བྱ་དགོས་པའི་དཔེ་ཆ་ཡིན་མོད། དུས་ཚོད་ཀྱི་འགྱུར་བག་ཁྲོད་ནས་འགའ་རེ་ཡང་ཕྱིར་འབུད་བྱ་སྲིད་མོད། ད་ལྟའི་བར་ལྷག་པའི་དཔེ་ཆ་དག་ནི་གྲགས་ཅན་དང་རྩེ་གྲས་སུ་ཚུད་ཡོད་གཤིས། ང་ཚོའི་ད་ལྟའི་གནས་འབབས་ལ་ད་ལྟའི་ཐིག་ཤིང་གིས་ཚད་འཇལ་དགོས་སྙམ།

ངེད་ཚོའི་སེམས་དབུས་སུ་བསམ་ཚོད་འདི་འདྲ་ལྡན་ཚེ། ད་གཟོད་གཞི་ནས་རང་གི་ཆེད་ལས་ལ་བསྙེགས་ཞོར་དཔེ་ཆ་འགའ་ཤས་ཞིབ་ཀློག་བྱེད་པ་དང་། དཔེ་ཆ་རེ་རེ་བཞིན་ཀློག་པ། དུས་མཚམས་ཅི་ཞིག་ཏུ་དཔེ་ཆ་ཅི་ཞིག་ཀློག་པའི་འཆར་གཞི། དཔེ་ཆ་ག་གེ་མོ་བཀླགས་ཟིན་དུས། ག་གེ་མོས་མཇུག་མཐུད་དགོས་པ། དཔེ་ཀློག་ལ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་སྐད་བརྡ་གོ་ཐུབ་པ་བྱ་བ། དེའང་སྔོན་ལ་དཔེ་ཆའི་ཡིག་གེ་ཀློག་ཐུབ་པ་དང་། དེའི་ཡི་གེ་ནི་སྐད་ཆ་དང་། སྐད་ཆའི་ཁྲོད་ནས་རྒྱལ་ནང་དང་རྒྱལ་ཕྱའི་ཁྱད་པར། གནའ་དང་དེང་གི་ཁྱད་པར་རྟོགས་སྲིད།

ཀྲུང་ཧྭ་ཆེན་མོའི་རྒྱ་ཡིག་ལ་དཔེར་བཟུང་ནས་གླེང་ཚེ། དེ་ལའང་དེང་རབས་རྒྱ་ཡིག་དང་གནའ་རབས་རྒྱ་ཡིག་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཞིང་། གནའ་རབས་ལ་མཚོན་ན་གནའ་ཡིག་ཀྱང་ཟེར།  ཞིབ་ཆ་ནས་བཤད་ཚེ། གནའ་ཡིག་ལའང་དུས་རབས་སོ་སོའི་ཁྱད་ཆོས་མངའ་འོ།   ཆིན་རྒྱལ་རབས་སྔོན་མ་སྟེ་ཁྲུན་ཆིའུ་ཀྲན་གོའི་དུས་སྐབས་(先秦)ལ་སྔོན་མའི་གནའ་ཡིག་དང་།  ཧན་རྒྱལ་རབས་ནུབ་མ་དང་ཤར་མ་གཉིས་(两汉)ཀྱི་གནའ་ཡིག་དང་།  དབུ་ཅིན་ལྷོ་བྱང་རྒྱལ་རབས་(魏晋)ཀྱི་གནའ་ཡིག་དང་།   ཐང་རྒྱལ་རབས་དང་སུང་རྒྱལ་རབས་(唐宋)⑦ཀྱི་གནའ་ཡིག    ཀྲུང་གོའི་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་གནའ་ཡིག་དག་གནའ་ཡིག་མི་འདྲ་བས་གྲུབ་ཡོད་ཅིང་། ང་ཚོས་གནའ་མིའི་གནའ་དཔེ་མ་གོ་ལ། གནའ་མིས་ཀྱང་ངེད་ཚོའི་དེང་རབས་ཀྱི་མི་དམངས་ཚགས་པར་ཀྱང་གོ་ག་ལ་སྲིད། དེ་ལ་སྐད་བརྡའི་ཡིག་གེའི་སྒོ་གླེགས་ཟེར་ཞིང་།  དེའང་འཛུལ་མ་ཐུབ་ཚེ། དེའི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་ལ། ནང་དུ་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་ཡོད་པའང་མ་ཤེས་པས། ཕྱི་ཕྱོགས་ནས་ནང་ལ་ཚོད་དཔག་བྱ་མི་རུང་། ངས་བཤད་པའི་དོན་གོ་ཟེར་བ་ནི་འགག་སྒོ་དེ་དག་ལས་གྲོལ་ཅིང་།  དེ་བས་ཀྱང་འགག་སྒོ་དེ་གྲོལ་བའི་སྐབས་སུ་གྲ་སྒྲིག་ངེས་ཅན་དང་རྒྱ་ཆ་གང་མང་ཞིག་དགོས་པ་སྟེ།  དཔེར་ན་ཚིག་མཛོད་ལྟ་བུའོ། དེ་ནི་དགོས་ངེས་ཤིག་ཡིན་རྐྱེན་འདིར་ཉུང་དུ་བཤད་པར་བྱའོ།

གནའ་མི་ཀྲུང་གོ་བའི་ཁ་རྒྱུན་ལ་”ཡིག་གེས་དོན་ཡོངས་སུ་མཚོན་མི་བཏུབ། སྐད་ཆས་གོ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་མི་བཏུབ”⑧ཟེར།  དེའི་གོ་དོན་ནི་དཔེ་ཆ་ཞིག་གི་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པ་དེ་རྩོམ་མཁན་གང་དེའི་སྐད་ཆ་ལས་ཉུང་། ཁོང་གིས་བཤད་པའི་སྐད་བརྡ་ཁོའི་ངོས་འཛིན་དང་ཉུང་།  དཔེ་ཆར་བྲིས་པ་དག་སྟབས་བདེ་དང་ཁོང་གིས་བཤད་པ་བཞིན་རྙོག་འཛིང་ཅི་ཡང་མེད།  དེ་ནི་ཐབས་ཤེས་བཙལ་ནས་ཁྱད་གསོད་བྱ་ཐུབ་ཏེ།  ཁོང་ལབ་རྡོལ་ལ་མི་སུན་ན་ཆོག

སྟབས་ལེགས་པ་ཤིག་ལ་རྩོམ་ཡིག་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བ། ལབ་རྡོལ་མང་བ་དེ་སྣག་ཤོག་མང་ཙམ་བཀོལ་བ་ཙམ་རེད། དེའང་ཧ་ཅང་འཇོན་པོའི་རྟགས་ཤིག་མ་ཡིན་སྙམ།  འོན་ཏེ་”སྐད་ཆས་གོ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་མི་བཏུབ”ཟེར་བའི་དཀའ་རྙོག་དེར་ཐབས་ཤེས་ཅིས་ཀྱང་ཁྱད་གསོད་བྱེད་པར་དཀའོ།  གང་ལ་ཞེ་ན་སྐད་བརྡ་ཉིད་མཚན་ཉིད་དང་འབྲལ་མི་རུང་བར་ལན།  མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཞིབ་ཕྲ་འགར་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ། ཕྱི་ཤུན་ཙམ་ལས་མཚོན་མི་བཏུབ། དཔེར་ན། མི་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་གླེང་ན་ཁོས་”སོ་ན་གི་འདུག”ཅེས་བཤད་ཚེ། སོ་ནི་མཚན་ཉིད་གཅིག་དང་། ན་བ་ནི་མཚན་ཉིད་གཞན་ཞིག་ཡིན། ན་བ་དེར་འང་ཚུལ་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ངེས།  ཆེ་ཆུང་དང་ཟབ་ཚད་ལྟ་བུའོ། དེར་བརྟེན། གནད་དོན་དེ་ནི་ཧ་ཅང་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བ་ཞིག་རེད། སོ་ན་བ་ཞེས་པའི་འབྲུ་གསུམ་པོས་ལས་སླ་པོར་བཤད་དཀའ་བ་ཞིག་རེད།  གང་ལྟར་ཁོས་་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་པ་བྱས་རུང་”སྐད་ཆས་གོ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་མི་བཏུབ”ཀྱི་དཀའ་གནད་དེ་ལ་ཐུག་ཡོད།

དེར་བརྟེན། དཔེ་ཀློག་བྱ་བའི་སྐབས་སུ། དཔེ་ཆའི་ནང་གི་ཡི་གེ་ཚང་མའི་ཡིག་ངོ་ཆོད་པ་དང་སྐད་ཆ་ཚང་མ་གོ་བ་ཡིན་སྲིད་མོད། རྩོམ་པ་པོའི་ལྟག་རྒྱབ་ཀྱི་བསམ་བློ་དེ་ཤེས་དཀའ། གནའ་མིའི་བཤད་རྒྱུན་ལ། དཔེ་ཀློག་བྱ་དུས་ཡིག་གེའི་ཕྲེང་བ་རེ་རེའི་དོན་གོ་བ་དང་། སྙན་ངག་མྱོང་རོལ་བྱ་དུས།”གདངས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐད། བྲོ་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་བྲོ་བ”⑨ཞེས་པ་དེའི་དོན་ནི་ཡི་གེའི་ཕྱི་ཤུན་ཙམ་ནས་ཁོའི་བསམ་བློའི་དངོས་དོན་ཤེས་པ་བྱ་དགོས་གལ་གླེང་ཡོད། དེ་ནི་དོན་གོ་བ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། རྒྱའི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་སེ་མ་ཆན་⑩གྱི་བཤད་རྒྱུན་ལ་”དཔེ་ཀློག་ལ་དད་ཅིང་བསམ་གཞིགས་ཆེ་བའི་མི་བུས། དོན་གྱི་མཐིལ་གོ་ངེས”ཟེར་བའི་”དོན་གོ”ཞེས་པ་ནི་སྐད་བརྡ་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད། འོན་ཀྱང་སྐད་བརྡ་ཚང་མ་དོན་གྱིས་བསྟན་པར་མི་ནུས།   བརྒྱ་ལ་ཡི་གེའམ་སྐད་བརྡ་གཅིག་པུར་དབུ་རྙོགས་ནས་འདུག་ཚེ།  དཔེ་ཀློག་ཤི་བོ་དང་། དཔེ་ཆ་བ་གླེན་པ་ཞིག་ལ་འགྱུར་འགྲོ སྐད་བརྡ་ནི་དཔེ་ཆ་གང་ཉིད་དཀྲོལ་བའི་ཤིང་འཁར་དང་། དོན་གོ་དུས་ཤིང་འཁར་རྒྱབ་ཏུ་འཇོག་དགོས། དེ་ནི་གནའ་མིས་”དོན་གོ་ཚིག་བརྗེད”ཟེར་ཞིང་།  འུ་ཅག་གླེང་མོལ་གྱི་ཁྲོད་དུ་ཆུ་གྲོལ་ནས་ཟམ་པ་ག་ལེར་བཞུགས་ཟེར་བ་འཇིག་རྟེན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་འགལ་བ་ཡིན་མོད། དཔེ་ཆ་ཀློག་པའི་སྐབས་ན་ཐབས་དེ་ངེས་པར་དུ་སྤྱོད་དགོས།

གོང་དུ་བརྗོད་པའི་”ཡིག་གེས་དོན་ཡོངས་སུ་མཚོན་མི་བཏུབ། སྐད་ཆས་གོ་བ་ཡོང་སུ་བརྗོད་མི་བཏུབ།”ཞེས་པའི་སྐད་ཆ་དེའི་འོག་ཏུ་སྐད་ཆ་ཐོལ་པ་ཞིག་བསྣོན་ཆོག་ཏེ། ”གོ་བ་རྒྱུ་མཚན་ལས་ལོངས”ཟེར་བ་འདི་ཡིན་ཞིང་། གཙོ་བོ་རྩོམ་པ་པོ་མི་སྒེར་པའི་རང་སྣང་གི་ངོས་འཛིན་དང་བརྡར་ཤ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་དག་གིས་རྩོམ་པ་པོའི་རང་སྣང་གི་ལྡོག་གཟུགས་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་དང་གོ་བར་རང་སྣང་དང་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དུས། རྒྱུ་མཚན་དང་གོ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མཐུན་མི་ཐུབ། མི་ནི་མི་ཡིན་པས་ཚང་མ་ཤེས་མཁན་ཞིག་སྲིད་ན་མེད་དོ། རྩོམ་པ་པོའི་རང་སྣང་གི་ལྡོག་གཟུགས་དང་། མྱོང་བ། བརྡར་ཤ དེ་བཞིན་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་དབར་ལ་ཧེ་བག་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་སྲིད། ཆེ་ཆུང་གི་ནོར་འཁྲུལ་ཡང་ཡོད་སྲིད། དེར་བརྟེན། དཔེ་ཀློག་ནི་གོ་བ་ལེན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་སྟེ།  རྒྱུ་མཚན་དང་གནས་ལུགས་གསལ་བར་གོ་དགོས། དེ་འདྲ་བགྱིས་ཚེ་གནའ་མིའི་གོ་བ་ཙམ་གྱིས་འཁྲུལ་བའི་འདམ་རྙོག་ཏུ་བཅུག་མི་ཐུབ། གལ་སྲིད་དེའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་ཚེ། རང་ལ་རང་གི་གོ་བ་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེ་འོང་། ངའི་གོ་བ་ནི་རང་སྣང་ཡིན་ལ། གཅིག་བྱས་ན་དེས་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་མི་སྲིད་པའང་ཡོང་ངེས། འོན་ཏང་ངས་རང་ཉིད་ཀྱི་གོ་བ་དང་གནའ་མིའི་གོ་བ་གཉིས་བཤིབ་བསྡུར་ཞིག་བྱས་ཏེ། ཕན་ཚུན་ཁ་སྐོང་དང་། ཡོ་བསྲང་བྱས་ཆོག་ལ་གོ་བའང་འོས་འཚམ་ཞིག་ཐོབ་སྲིད། གོ་བ་དེ་ནི་བྱེད་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པོ་གང་དེས་གོ་བ་དེ་ཉིད་བཀོལ་ནས་ནམ་རྒྱུན་གྱི་ལས་ཀ་ཐག་གཅོད་བྱས་ཆོག དཔེར་ན་ངས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྐང་པ་བེད་སྤྱད་དེ་ལམ་ལ་འགྲོ་བ་དང་།  གང་ལྟར་ང་རང་འགྲོ་བསམ་ཚེ། རྐང་པས་རང་བཞིན་དུ་འགུལ་བ་ལྟ་བུའོ། དཔེ་ཀློག་གི་ཚད་འདི་ལ་སླེབས་ཚེ་དངོས་དོན་ཐོག་ཏུ་ཤེས་བྱ་དག་གསོན་པོར་ཞིབ་མོས་བཀོལ་ཐུབ་ངེས།

དཔེ་དེབ་གསོན་པོར་བཀླགས་དགོས། བཀླགས་ཤེས་མཁན་ཞིག་གིས་དེབ་ཤི་བོ་གསོན་པོར་བཀླགས་ཐུབ་པ་དང་། བཀླགས་མ་ཤེས་མཁན་གྱིས་དེབ་ཤི་བོར་བཀླགས་ངེས། དེབ་ཤི་བོ་གསོན་པོར་བཀླགས་ཐུབ་ཚེ། དཔེ་ཆ་ངའི་ཆེད་དུ་བཀླགས་ཐུབ། དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ། དེབ་གསོན་པོ་ཤི་བོར་བཀླགས་ཚེ། ང་རང་དེབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་བཀླགས་པར་འགྱུར་འགྲོ     དེབ་ངའི་ཆེད་དུ་བཀླགས་པ་དང་། ང་རང་དེབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་མི་བཀླགས་ཚེ། དཔེ་ཆ་སེམས་ཀྱི་གཞིས་ཁྱིམ་དུ་བཀླགས་པའོ། གནད་དུ་སྨིན་པའོ།  གནའ་མིའི་ངག་རྒྱུན་ལ”ཆོས་དྲུག་ལ་ངས་གོ་བ་ལེན། ངའི་གོ་བ་ཆོས་དྲུག་གིས་འགྲེལ”⑪ཟེར་བ་བཞིན། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་དག་རྒྱུས་མངའ་བྱུང་ཚེ། རང་ཉིད་ལ་གོ་བ་ལྡན་ཞིང་གནའ་མིའི་གོ་བ་དེ་དཔྱད་གཞིར་འཛིན་པ་དེ་ལ་”ངའི་གོ་བ་ཆོས་དྲུག་གིས་འགྲེལ”དང་།  ཕྱི་ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་པའམ། གནའ་མིའི་གོ་བ་མ་ཚོར་བར། སྐད་ཆ་དང་ཡིག་གེ་ཙམ་གྱི་ཐོག་ཏུ་བཞུན་བརྡར་དང་བསྔོག་འཚོལ་ལ་གཡེངས་བ་ནི་”ཆོས་དྲུག་ལ་ངས་གོ་བ་ལེན”ཟེར་བ་དེའོ། དེར་བརྟེན་ངེད་ཚོས་དཔེ་ཀློག་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་”ངའི་གོ་བ་ཆོས་དྲུག་གིས་འགྲེལ”ཡི་ཚད་དུ་སླེབས་ཚེ།  གཞི་ནས”ཆོས་དྲུག་ལ་ངས་གོ་བ་ལེན”ཟེར་བ་འགྲུབ་ཐུབ།

 

མཆན།

①ཧྥེང་ཡུའུ་ལན། (སྤྱི་ལོ་༡༨༩༥ནས་༡༩༩༠བར།)  ཧའ་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱི་མི། ཀྲུང་གོའི་དེང་རབས་མཚན་ཉིད་མཁས་ཅན། སློབ་གསོ་བ། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༨ལོར་པེ་ཅིན་སློབ་ཆེན་གྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་ཚན་ཁག་ནས་ཐོན། སྤྱི་ལོ་༡༩༢༤ལོར་ཨ་མི་རེ་ཁའི་ཀ་ལུན་བི་ཡ་སློབ་ཆེན་ནས་འབུམ་རམས་པའི་སློབ་གནས་ཐོབ།

②原文中”解其言、意、明其理”。

③原文中”精读、泛读、供翻阅”。

④原文中”五经四书”,其中五经是《诗经》《尚书》《礼记》《周易》《春秋》四书指《大学》《中庸》《论语》《孟子》。

⑤原文中”好书的推荐者是群众,群众把好书推荐给时间”。

⑥རྒྱའི་”著作或名著”སོགས་པ་དེང་གི་ལོ་ཙྰའི་ཁྲོད་དུ་གྲགས་ཅན་བརྩམས་ཆོས་ཞེས་བསྒྱུར་གྱིན་འདུག་མོད།  གུས་པས་བསམ་ན་དེའི་རྒྱན་ནོར་འདུག་སྙམ་ཏེ། བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་མིན་ནམ་སྙམ།

⑦ཐང་སུང་རྒྱལ་རབས་གཉིས་ནི་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་དུ་རིག་གནས་ཆེས་འོད་སྟོང་འབར་བའི་དུས་རབས་ཤིག་ཡིན།

⑧原文中”书不尽言,言不尽意”,指一个作家的平时交谈多,其文字言简意骇。

⑨原文中”弦外音,味外味”。

⑩སེ་མ་ཆན།། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་༡༤༥ནས་༩༠བར། ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་མཁས་ཅན། རྩོམ་རིག་མཁས་ཅན། བསམ་བློ་བ་གྲགས་ཅན།

⑪原文中“六经注我,我注六经”是一个古代成语,释义:六经即《诗经》《书经》(《尚书》)《礼经》《易经》(《周易》)《乐经》《春秋》六部儒家经典的合称。

广告位招租